In de populaire media worden de termen teambuilding en incentive regelmatig door elkaar gehaald. Nochtans zijn er grote verschillen. “Onlangs was er in de populaire media heel wat ophef toen er werd aangeklaagd dat Infrabel met zijn team naar een concert van Lady Gaga was getrokken”, zo haalt Johnny Machiels van Team Masters aan. “De kranten spraken over een teambuildingactiviteit, en het nut van deze activiteit en de bijhorende kosten werd in twijfel getrokken. Maar dit was geen teambuilding. Dit was een incentive. Teambuildings en incentives kunnen allebei een waardevolle rol spelen. Maar het is wel belangrijk het juiste onderscheid te maken.”

Incentives als beloning

Incentives zijn in essentie beloningsmechanismen die gekoppeld zijn aan prestaties en duidelijke doelstellingen. “Een incentive is altijd gebaseerd op KPI’s, op een bepaalde doelstelling. Als medewerkers die target - meestal sales driven - behalen, krijgen ze iets extra, een beloning. Vaak is het een deel van hun salaris. Een incentive is ook altijd een unieke ervaring: niet iets wat je elk weekend met vrienden of familie doet, maar iets speciaals en memorabel dat lang blijft hangen: zoals in dit geval een VIP-concert. Het is een sluitstuk, de bekroning van de geleverde inspanningen.”

De perceptieproblematiek wordt nog versterkt door de publieke opinie rond de kostprijs van dergelijke initiatieven. “Mensen vinden die prijzen voor VIP-tickets niet kunnen. Maar als een bedrijf een bepaalde target heeft vooropgesteld die veel meer heeft opgebracht, dan heeft het wel degelijk een goede deal gedaan. Misschien heeft het zijn mensen weken of maanden lang gepusht om extra te leveren. Natuurlijk mogen ze dan iets extra’s krijgen. Maar dat zien buitenstaanders niet.”

Wat een échte teambuilding onderscheidt

Die verwarring met incentives zorgt ervoor dat teambuildings regelmatig scheef bekeken worden als pure ‘plezieruitjes’. “Als je met een team ergens naartoe gaat, noemt men het al snel een teambuilding. Maar een échte teambuilding brengt collega’s samen in een artificiële omgeving om te werken aan communicatie, samenwerking, vertrouwen, processen en groepsdynamiek. Je creëert daarbij een veilige omgeving waar ze fouten mogen maken. En net die fouten zijn heel waardevolle informatie om dingen te verbeteren. Na de teambuilding zal je merken dat het team elkaar beter kent, dat de processen beter lopen. Dit heeft heel wat voordelen op de werkvloer en werkt door op lange termijn.”

Teambuildings spelen volgens Johnny Machiels een cruciale rol in het creëren van vertrouwen en open communicatie binnen teams. “Teambuildings kunnen helpen om bepaalde dingen uit te spreken voor elkaar. Als je genoeg vertrouwen hebt, kun je zaken benoemen zonder dat het escaleert. Dat kan niet als je elkaar niet kent, want dan krijg je conflicten. Daarom moet je eerst werken aan die vertrouwensbasis. Zodat je kan zeggen wat er moet gezegd worden en dat je niet gaat imploderen met je team.”

Impact start bij de juiste vraag

De concrete invulling van een teambuilding begint volgens Machiels altijd bij een heldere briefing vanuit de klant. “De grootste frustratie is wanneer een klant zegt: ‘organiseer voor ons een teambuilding, en het moet plezant zijn’. Een teambuilding is per definitie plezant. De medewerkers worden immers betaald om eens iets anders te doen dan hun gewoonlijke taak. Maar geef ons daarnaast ook een topic waarop we kunnen werken. Zijn er veel nieuwe medewerkers? Hoe loopt de communicatie tussen verschillende talen? Was een training succesvol? Hoe beter je de problemen beschrijft, hoe beter wij kunnen afstemmen en hoe groter de impact.”

De kracht van teambuilding wordt bovendien versterkt wanneer organisaties het niet als een eenmalige ingreep beschouwen. “Een eenmalige teambuilding heeft maar een beperkt effect. De beste resultaten bereik je wanneer je dit regelmatig herhaalt. Uit studies blijkt dat teams die regelmatig teambuildings doen zo’n 20% beter presteren. De mooiste resultaten krijg je als je een mix voorziet van teambuildings, fun activiteiten en trainingen. Dan werk je echt structureel aan je organisatie.”

Antwoord op diverse uitdagingen

Tot slot wijst Johnny Machiels op de brede inzetbaarheid van teambuildings in een snel veranderende werkcontext. “Er zijn verschillende redenen om een teambuilding te organiseren. Vandaag werken vier generaties samen op de werkvloer, vaak met verschillende talen en achtergronden. Teams werken op afstand of zitten vast in silo’s. Ook voor onboarding en retentieproblemen kan een teambuilding helpen. Wij hebben zestig verschillende concepten die we altijd aanpassen aan de briefing. Maar het begint altijd bij dezelfde vraag: wat wil je als organisatie écht verbeteren?”